40 yaş insan orqanizminin qəfil qocalmağa başladığı dövr deyil. Lakin bu yaşa qədər siqaret, hərəkətsizlik, düzgün olmayan qidalanma, xroniki stress və yuxusuzluq kimi amillərin təsiri orqanizmdə toplana bilər.
E-saglam.az xəbər verir ki, SM-Clinic-in kardioloqu Yuliya Dolquşevanın sözlərinə görə, hipertoniya, diabet və yüksək xolesterin səviyyəsi uzun müddət heç bir aşkar əlamət vermədən inkişaf edə bilər. Buna görə də 40 yaşdan sonra insan öz sağlamlıq göstəricilərini mütəmadi yoxlatdırmalıdır.
Həkim ilk növbədə qan təzyiqinin, bədən çəkisinin, bel çevrəsinin, qanda şəkər və xolesterin səviyyəsinin izlənilməsini tövsiyə edir. Bu göstəriciləri yalnız özünü pis hiss etdikdə yox, profilaktik məqsədlə də yoxlatmaq vacibdir.
Xərçəng müayinələrini gecikdirməyin
40 yaşdan sonra yaşa, cinsə və fərdi risklərə uyğun profilaktik müayinələr də əhəmiyyət daşıyır. Qadınlar süd vəzi və uşaqlıq boynu xərçənginin erkən aşkarlanması üçün müayinələrdən keçməli, kişilər prostat vəzinin sağlamlığını həkimlə müzakirə etməlidirlər. Hər iki cins üçün yoğun bağırsaq xərçənginin skrininqi də vacibdir.
Bununla belə, həkim göstərişi olmadan mütəmadi olaraq bütün ultrasəs və kompüter tomoqrafiyası müayinələrindən keçmək, eləcə də şiş markerləri yoxlatdırmaq tövsiyə edilmir. Müayinələr insanın yaşına və risk faktorlarına uyğun seçilməlidir.
Fiziki aktivliyi artırın
Kardioloq sağlamlığın qorunmasında müntəzəm fiziki fəaliyyətin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayır. Yetkinlərə həftədə 150-300 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyət və ən azı iki gün əzələləri gücləndirən məşqlər tövsiyə olunur.
Xüsusilə 40 yaşdan sonra güc məşqləri əzələ kütləsinin azalmasının qarşısını almağa və sümük sağlamlığını qorumağa kömək edir. Gəzinti, üzgüçülük, velosiped sürmək və bədən çəkisi ilə edilən məşqlər yaxşı seçim ola bilər. Əsas şərt fiziki yükü tədricən artırmaqdır.
Qidalanma və yuxuya diqqət edin
Sağlam qidalanmada tərəvəzlərə, meyvələrə, paxlalılara, tam taxıllara, balığa və faydalı yağlara üstünlük verilməlidir. Duz, şəkər, kolbasa və digər emal olunmuş məhsulların, eləcə də spirtli içkilərin qəbulu məhdudlaşdırılmalıdır. Qısa müddətli sərt pəhrizlərdənsə, uzun müddət davam etdirilə bilən sağlam qidalanma vərdişləri daha faydalıdır.
Yuxu da sağlamlığın əsas şərtlərindən biridir. Əksər yetkin insanların gündə 7-9 saat yatması tövsiyə olunur. Davamlı yuxusuzluq iştahanın, qan təzyiqinin və qanda şəkərin tənzimlənməsinə mənfi təsir göstərə bilər. Güclü xoruldama, yuxuda nəfəsin dayanması və gündüz həddindən artıq yuxululuq müşahidə olunarsa, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Siqaretdən imtina edin, müayinələri unutmayın
Siqareti tərgitmək infarkt, insult, ağciyər xəstəlikləri və bəzi xərçəng növlərinin riskini azaltmaq üçün ən vacib addımlardan biridir.
Həkim 40 yaşdan sonra peyvəndlərin vaxtında yenilənməsini, görmə və diş sağlamlığının izlənilməsini də tövsiyə edir. Xroniki xəstəliyi olan şəxslər isə özlərini yaxşı hiss etsələr belə, həkim təyinatı olmadan dərman qəbulunu dayandırmamalıdırlar.
Mütəxəssisin fikrincə, sağlamlığı qorumaq üçün 40 yaşdan sonra deyil, daha erkən dövrdən düzgün vərdişlər formalaşdırmaq vacibdir.
Könül Oruc
