Fransada aparılan iki genişmiqyaslı elmi araşdırma, qidaların rəf ömrünü uzatmaq üçün istifadə edilən bəzi qoruyucu maddələrin xərçəng və 2-ci tip diabet riskini artıra biləcəyini ortaya qoyub. Alimlər bu maddələrin gündəlik qida rasionunda geniş yayılması səbəbindən nəticələrin ictimai sağlamlıq baxımından ciddi əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər.
E-saglam.az xəbər verir ki, "NutriNet-Sante" tədqiqatı çərçivəsində 170 mindən çox insanın qida vərdişləri analiz edilib. Araşdırmanın nəticələrinə görə, xüsusilə emal olunmuş qidalarda istifadə edilən bəzi qoruyucular prostat və döş xərçəngi ilə əlaqələndirilir. Tədqiqat qrupunun rəhbəri Matilde Touvier bu nəticələrin dünyada geniş istifadə olunan qida əlavələri üçün ciddi xəbərdarlıq olduğunu vurğulayıb.
The BMJ jurnalında dərc olunan və 14 il davam edən başqa bir araşdırmada isə 105 min iştirakçının məlumatları təhlil edilib. Nəticələrə əsasən, ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası tərəfindən təhlükəsiz sayılan bəzi qoruyucu maddələrin xərçəng riski ilə əlaqəsi müşahidə olunub. Emal olunmuş ətlərdə istifadə edilən natrium nitritin prostat xərçəngi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığı, kalium nitratın isə döş xərçəngi və ümumi xərçəng riskinə təsir etdiyi bildirilib. Pendirlərdə, souslarda və şərabda rast gəlinən kalium sorbatın da döş xərçəngi riski ilə əlaqəli olduğu qeyd olunur.
Araşdırmalarda sirkə turşusu və asetatlar kimi fermentləşdirilmiş məhsullarda olan maddələrin də ümumi xərçəng riskini artırdığı müşahidə edilib. Alimlər bu maddələrin uzunmüddətli və müntəzəm qəbulunun orqanizmdə iltihabi prosesləri gücləndirə biləcəyini istisna etmirlər.
Nature Communications jurnalında dərc olunan ikinci araşdırma isə qida qoruyucularının 2-ci tip diabetlə əlaqəsini araşdırıb. Nəticələrə görə, ən çox konservant qəbul edən şəxslərdə diabet riski az qəbul edənlərlə müqayisədə təxminən 50 faiz daha yüksək olub. Xüsusilə kalium sorbat, natrium nitrit, sirkə turşusu və kalsium propionat bu risklə əlaqələndirilib.
Mütəxəssislər həmçinin C və E vitaminləri kimi antioksidantların təbii qidalardan deyil, təcrid olunmuş əlavələr şəklində qəbul edilməsinin metabolik tarazlığa mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.
Tədqiqatçılar nəticələrin müşahidə xarakterli olduğunu və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsinin təsdiqi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac duyulduğunu vurğulayırlar. Bununla belə, əldə edilən məlumatlar ultra emal olunmuş qidalardan uzaq durmağı və gündəlik qidalanmada təzə, təbii məhsullara üstünlük verməyi tövsiyə edən ictimai səhiyyə yanaşmalarını gücləndirir.
Tərcümə: Könül Oruc
